Eflani İlçesi Akören Köyü Bilgileri

Seviye: 22

AKÖREN KÖYÜ

Eflani'nin kuzeyinde yükselen Tokar tepesinin doğu eteğine doğru bir boğazda kurulu olan Akören köyü, ilçe merkezine 2 km mesafedir. Akören köyü Merkez,Kayalar, Numanağa ve Kürtoğlu mahallelerinden oluşmaktadır. Üç tarafıda çamlık ağaçlığı ile çevrili olan Akören merkez mahallenin doğu taraflarında açık tarla arazileri vardır. Köyün hemen batısındaki Tokar türbesinde Hıdırellez günü kutlama yapılırken, yapılış tarihi bilinmeyen köy Camiinde bayram namazlarından sonra yemek ikram ederler.Eflani-Bakırcılar grup yolunun solunda Akören merkez , Eflani-Pınarbaşı yolu üzerinde de Kayalar mahallesi yer alır. Merkez mahallenin 1 km kuzeydoğusunda Numanoğlu, kuzeyinde ise Kürtoğlu mahallesi yer almaktadır.Mahalleleri ile birlikte toplam 48-50 haneden oluşan Akören köyünde halen açık hane 34-35 civarındadır.Akören merkez mahalle etrafı taş avlu ile çevrili bahçeler içinde 17-18 hane olup 10-11 hane açık vaziyete iken, 27-28 hane olan Kayalar mahallesinde 16-17 hane açık vaziyettedir.Akören Köyünün komşuları ise kuzeyde Pınarözü, batıda Koltucak köyünün Aloğlu ve Kürt mahalleleri ve güneyde Eflani'dir.
Köyün genel nüfusu hemen bütün köylerimizde olduğu gibi gurbete göçtüğünden hanelerin çoğu kapalı durumdadır. Köyün en kalabalık mahallesi olan Kayalar , açık ve düz bir arazi üzerinde kuruludur. Hem Akören merkezde hem de Kayalar mahallesinde kadrolu birer cami vardır.

Adların Kaynağı Ve Tarihcesi

Osmanlı kaynaklarında ve eski nüfus defterlerinde Akviran olarak geçmekte olan Akören köyü, halk dilinde de Akveren olarak bilinir. Bilindiği gibi "ak" Türkçe beyaz anlamına gelmektedir. Ören veya viran ise, eski yerleşim yerlerinden kalan harabeler için kullanılan bir tabir olup genellikle Bizans dönemini işaret eden isimlerdir. Nitekim Akören köyünün civarında bu ve buna benzer yerleşim yeri kalıntıları ve Bizans tarihi eserleri çıkmıştır.Akören köyü, Eflani'nin de içinde bulunduğu Paflagonya bölgesinde olduğu için bu bölgede hakimiyet kuran Roma ve Bizans dışındaki medeniyetlere ait bir iz yoktur. Yakın bir tarihde Akören'in Kürtoğlu mahallesi civarında taş hafriyatı sırasında , Bizans dönemine ait yapı kalıntısı, 12 adet Bakır sikke ve bir adet demir balta bulunmuştur. Aynı zamanda muhtemelen 4.-5. yüzyıla ait ( 1600-1700 yıl önce) olduğu sanılan Roma dönemi "antik bir yol"vardır.

1071 yılından sonra orta asyadan kalkıp yurt edinmek amacıyla Anadolu'ya gelen Türk boyları, Bizans'ın terk ettiği köy ve kasabalar yerleştiler. Akören köyüde bunlardan biridir.Ancak halkının hangi Türk boyuna ait oldukları , buraya ne zaman geldikleri hakkında fikir beyan etmemize kaynak olan kayıt 1530 yılı muhasebe defteridir. Aynı tarihli defterdeki haritada bu günkü yer üzerinde Ak-viran olarak geçtiği gibi , Yağlıca köyü yakınlarında olduğu muhtemel olan ve başında "Yağdan, Yağdin" diye bir sözcük ile bir Yağdan Akviran köyü kayıtlıdır. Bu kayıtlara göre köy 24 hane ve yıllık geliri 1805 akçedir.380 Ancak bugün Akviran köyü Yağlıca'nın 13 km doğusundadır.Bu duruma göre Akviran köyünün 1530 yıllarında Yağlıca yakınlarında olabileceğini akla getirmektedir. Çünkü Yağdan sözcüğü ile Akviran beraber yazılmıştır. Akviran adının başındaki "Yağdan" ise bize "Yağlu adındaki bir Türkmen oymak adını hatırlatmaktadır. Nitekim yağlıca adı yağlu adlı 381 Oğuz boyuna dayanır. Bu durum akla iki soru getirmektedir. Akviran, Oğuzlar'ın Yağlı boyundan bir oymak olduğu için yerleştiği yere oymak adı olan yağdan ile Akviran adını alarak Yağdan Akviran olmuş, Yağdan adı zamanla unutularak sadece Akviran olarak mı kalmıştır? Yoksa Akviranın bulunduğu bu bölgeye "Yağlu" Türkmen oymağı yerleşmiş, bunlardan ayrılan bir grup daha ileriye giderek yağluca adını almışlar, kalanlar ise Akviran olaraka mı anılmışlardır? Kesin bir şey söylemek doğru değilsede yer adları ve kayıtlar bu istikamettedir. Bu duruma göre Akviran halkı bu bölgeye 1530 yılından önce gelip yerleşmiştir.

Kayalar mahallesi

Kayalar adı bilindiği gibi Türkçe bir kelimedir. Ancak "Kayalar" adı burada bir mahalle adı olarak karşımıza çıktığına göre, ad ile o adın verildiği coğrafyanın özelliği birbirini tamamlaması gerekir.Örneğin Çorak deyince verimsiz, kıraç bir bölge akla gelecektir. Mesela Gökgöz köyünün Dere mahallesi bir derede, Aday'ın Sarıkaya mahallesi sarı renkli kayalar dibinde kuruludur.Kayalar mahallesinde ise "Kayalar" adına kaynaklık edecek kaya ve kayalar yoktur. Bu duruma göre Kayalar adı bir Türkmen oymağı olan "Kayalu" oymağından gelmedir. Nitekim 25 Ocak 1691 yılında Osmanlının iskan siyaseti gereği Trablus-Şam eyaletine tabi Humus ve Hama sancaklarına ait boş arazilere yerleştirilen Abdallu, Şerefli, İnallu gibi oymaklar arasında Kayalu oymağı da bulunmaktaydı. 382 Hicri 937 miladi 1530 yılı muhasebe kayıtlarında ve Kastamonu sancağı haritasında Daday kazası içinde, bu günkü yeri üzerinde bulunan Kayalar mahallesi, Alınviran ve Çatak köyleri ile birlikte 11 hane ve hasılı(yıllık geliri) 512 akça ile timarlı sipahi hassıdır.
Bu duruma göre Kayalar mahallesi halkı bu bölgeye 1530 yılından daha önce gelip yerleşmişlerdir.

Akören Köyü Nüfusu

H. 937. M.1530 yılı 383
Hane: 24 T. Nüfus : 104

Kayalar mahallesi 1530 yılı
Hane : 11 T. Nüfus : 66

Mahalleleri ile birlikte Akören nüfusu

H. 1314 M.1897 yılı 384
Hane 35 Toplam 225

1940 yılı 1950 yılı 1960yılı
Kadın Erkek Toplam Kadın Erkek Toplam Kadın Erkek Toplam
106 88 194 124 100 224 127 114 241

1970 yılı 1985 yılı 1997yılı 2000 yılı
KADIN ERKEK TOPLAM
146 107 253 235 156 81

2004 yılı itibari ile açık kayıtlar :685
2004 yılı itibari ile kapalı kayıtlar :728 kişidir.385

Kaynak: H. Lütfi Ersoy'un hazırlamış olduğu Eflani'nin Tarihi ve Köyleri kitabı
Alıntı: eflani.com/akorenkoyu.htm

_________________

Eflani Bilgi ve Haber Portalı

Seviye: